Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας, η Ευαγγελία Πανούση, Εργοθεραπεύτρια, και η Ελευθερία Γουλάκη, Βοηθός Εργοθεραπεύτριας του Θησέα, γράφουν για τη σημασία της κοινωνικής συμμετοχής και τον ρόλο της Εργοθεραπείας στην αντιμετώπιση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης.
Η φετινή θεματική της Παγκόσμιας Ημέρας Εργοθεραπείας αναδεικνύει τη σημασία της συμμετοχής των ατόμων σε δραστηριότητες με νόημα και σκοπό, καθώς και τους παράγοντες που ενδέχεται να περιορίζουν την ενεργό εμπλοκή τους στην καθημερινή ζωή.
Οι ενήλικες που ζουν με χρόνιες παθήσεις μπορεί να βιώνουν απώλεια ουσιαστικών κοινωνικών ρόλων, δυσκολίες στην επικοινωνία και περιορισμένη συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες. Αντίστοιχα, οι έφηβοι που αντιμετωπίζουν προκλήσεις ψυχικής υγείας ενδέχεται να απομακρύνονται από δραστηριότητες με συνομηλίκους τους (Collins et al., 2020; Jefferson et al., 2023).
Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να διακρίνουμε τη μοναξιά από την κοινωνική απομόνωση, καθώς πρόκειται για δύο διαφορετικές, αν και αλληλένδετες, έννοιες. Η μοναξιά αποτελεί ένα υποκειμενικό βίωμα που μπορεί να εμφανιστεί τόσο όταν κάποιος βρίσκεται μόνος όσο και όταν περιβάλλεται από άλλους ανθρώπους. Αντίθετα, η κοινωνική απομόνωση αφορά την περιορισμένη κοινωνική επαφή και την έλλειψη ενός υποστηρικτικού κοινωνικού δικτύου (Perissinotto et al., 2012; Yanguas et al., 2018).
Και τα δύο φαινόμενα αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων υγείας, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, άνοια και πρόωρη θνησιμότητα (CDC, 2023; Perissinotto et al., 2012; Valtorta et al., 2016). Το 2024, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανέδειξαν τη μοναξιά ως επιδημία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις (CDC, 2024).
Η Εργοθεραπεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Μέσα από μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση, οι επαγγελματίες Εργοθεραπείας ενσωματώνουν στόχους κοινωνικής συμμετοχής στον θεραπευτικό σχεδιασμό, υποστηρίζουν την εμπλοκή σε δραστηριότητες με προσωπικό νόημα και συνεργάζονται με άλλους επαγγελματίες υγείας για την προαγωγή της σωματικής και ψυχοκοινωνικής ευεξίας.
Η αξιοποίηση δομημένων και ουσιαστικών δραστηριοτήτων, η ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων και των διαπροσωπικών σχέσεων, η χρήση της τεχνολογίας για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας και η ενσωμάτωση της αξιολόγησης της μοναξιάς στην εργοθεραπευτική πρακτική αποτελούν σημαντικές στρατηγικές παρέμβασης. Με τον τρόπο αυτό, η Εργοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, στην ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής και στην προαγωγή της υγείας σε όλα τα στάδια της ζωής (Collins et al., 2020; Smallfield & Molitor, 2018).
Γιατί κάθε άνθρωπος αξίζει να συμμετέχει, να συνδέεται και να ανήκει. Μέσα από το έργο της, η Εργοθεραπεία δημιουργεί ευκαιρίες για μια ζωή με περισσότερη αυτονομία, ουσιαστικές σχέσεις και ενεργό συμμετοχή στην κοινότητα. Γιατί η συμμετοχή δεν είναι απλώς μέρος της καθημερινότητας· είναι μέρος της ίδιας της ζωής.
Πρόσφατα σχόλια